Innerlijke groei

Links naar artikelen op deze pagina:

Woord vooraf

Op Helios hebben wij sinds het begin (1992) naast Reiki ook Innerlijk Kindweekenden aangeboden. Dick heeft daarnaast jarenlang een 2-jarige Innerlijk Kind therapeutentraining gegeven, Arianne 15 jaar lang de 3-jarige opleiding voor Zijnsgericht Reiki Therapeut. In beide opleidingen speelde Bio energetica, Voice Dialogue, de karakterstructuren van Wilhelm Reich en The Work of Byron Katie een sleutelrol.

Bezig zijn met effectieve bevrijding uit innerlijke beperkingen zit in ons DNA. Ook al focussen wij momenteel op het geven van de Satsangha Meditatie Retraites, de kennis en ervaring van onze eerdere periodes nemen we in alles mee.

Wij hopen dat je plezier beleeft aan deze artikelen.

Dick Nijssen en Arianne Groeneveld

De kick van gewoon doen

Heb je dat ook wel eens, dat je om totaal irrationele redenen opziet tegen een telefoontje, een activiteit...... Het slaat nergens op, dat uitstellen van wat je beter wel zou kunnen doen, maar je krijgt de knop niet om.

Veel mensen onderschatten de kracht van hun onderbewuste, hun conditioneringen. In de HART Opleiding zeggen studenten wel eens:"Shit, volgens mij zit ik altijd in dat kindbewustzijn!" Want wanneer je er niet iets aan doet, leef je een groot deel van je leven volgens het dictaat van je voorprogrammering.

Natuurlijk heb je daar gradaties in. Het begint natuurlijk met die persoon die je moet bellen maar je hebt het nu al zo lang uitgesteld dat je het net zo goed kunt afstellen. Dat lucht wel op, het hoeft niet meer, maar ergens voelt het helemaal niet fijn.

Dan heb je de grootschaligere vermijdingen. Ik wil wedden dat je een heel aantal van die uitstellerijen keurig verklaard en goedgepraat hebt met je bewuste denken. Een voorbeeld:"Nee, ik ga niet op vakantie naar 'verweggistan'. Ik vind dat onverstandige reisbestemmingen, de risico's zijn gewoon te groot."

Maar zijn die risico's wel zo groot? Of is dit een onderdeel van al een leven lang niet echt voluit durven te leven? Omdat je moeder misschien overbeschermend was en je voortdurend waarschuwde tegen gevaar?

Nu kun je prima leven zonder reisjes naar 'enge' bestemmingen. Ook op minder enge bestemmingen kun je het naar je zin hebben. Maar hoe is het wanneer je conditionering je verhindert om relaties aan te gaan, en al helemaal belemmert seksuele contacten te hebben? Dat beperkt het leven.

Ook hier kun je je angsten hebben weggevlakt met gedachtes als: "Misschien hoeft niet iedereen een relatie te hebben, kijk alleen maar eens naar het aantal singles tegenwoordig. Er is niks mis mee om single te zijn."

Natuurlijk is er ook niks mis mee om single te zijn – totdat het een van veel redenaties is die je afhoudt van flow in je leven.

Hoe zet je de knop om?
Voor de omkering heb je een flinke dosis eerlijkheid nodig: vraag jezelf af of je vermijdend gedrag is om (psychische) pijn te voorkomen. Voel die pijn en vraag je af of die je bekend voorkomt van eerder in je leven. Vraag je af of je angst oud is (want uit je kindertijd) of heel terecht in het nu. Is hij oud, vraag jezelf dan af wat het omkeren van je vermijdende gedrag je zou opleveren en....... doe het gewoon, nu!

Als ik dit doe, dan is het meestal zo dat de handeling totaal oké verloopt, dat ik inzie dat er niets was om het voor uit te stellen. En soms, als het een complexe handeling is zoals op een verre reis gaan, moet ik keer op keer mijn vermijdende gedrag omzetten in......DOEN!

Wanneer ik mijn vermijdende gedrag omzet in actie vanuit mijn volwassen bewustzijn, geeft dat een kick: ik heb het gewoon gedaan! Ik heb een gevoel van frisheid en stromen. Dan voel ik, door het contrast, hoe al dat vermijden en uitstellen geblokkeerde energie in mijn leven brengt. Het leven stroomt dan gewoon niet. En ook dat kan ik weer goedpraten met allerlei redenaties, maar daar kies ik nu even niet voor.

De kunst van bewust leven
Ik heb weer nieuwe inspiratie opgedaan om hiermee bezig te zijn door het bijzonder praktische en inspirerende boek van Ingeborg Bosch: PRI en de kunst van bewust leven. Het neemt je bij de hand in het ontdekken van je oorspronkelijke kindpijn, laat je de afweren zien die je ertegen in stelling brengt en helpt je je afweergedrag om te draaien. Je kunt formuliertjes downloaden van haar site en je vindt daar ook filmpjes met uitleg.

Ingeborg Bosch onderscheidt meer afweren tegen kindpijn dan die ik in dit stukje heb benoemd. Haar boeken hebben een grote impact op mijn leven gehad. Ik kan iedereen die verder wil op dit gebied haar boeken, en vooral dit praktische 'werkboek', aanbevelen.

Arianne Groeneveld (2012)

50!

Toen ik als kind in de jaren '60 vooruitblikte naar het magische jaar 2000, wist ik dat ik dan al 43 jaar oud zou zijn. Verder dan het jaar 2000 kon ik mij haast geen voorstelling maken, zo ver weg en zo oud leek mij dat.

Maar zie hoe snel een mensenleven voorbij gaat: dit jaar word ik 50! En wat ze zeggen over ouder worden lijkt waar: leek een jaar als kind wel een eeuwigheid te duren, naarmate ik ouder word lijkt de tijd steeds sneller te gaan en schuif ik verder op, richting dood.

Tegelijkertijd voel ik dat de tijd geen vat heeft op wie ik ben. Op het 'ik ben' niveau verandert er niets en kan ik mij op elk moment bewust zijn van een tijdloze levendigheid die dit lijf doorstroomt en doorstraalt. Maar als ik in de spiegel kijk dan zie ik, soms met verbazing, hoe de tijd duidelijk vat op mijn lichaam heeft: ik ga ruimer in mijn vel zitten, mijn wenkbrauwharen groeien door, mijn baardje wordt langzaam wit, ik moet vaker een leesbril opzetten en ik voel dat mijn testosteronspiegel tot een aangenamer peil is gedaald.

Tijd is een vreemd fenomeen: het bestaat alleen in relatie tot het denken. Want als het je overkomt dat je denken even stilvalt, dan kom je meteen in tijdloosheid terecht, zoals in diepe meditatie, tijdens Reiki, of zoals ik dat op mijn 16e tijdens een brommerongeluk ervoer.

Hoewel jaartallen en leeftijden dus bedachte abstracties zijn, voelt mijn 50ste jaar toch als een belangrijke mijlpaal in mijn leven. Een moment om mij af te vragen: wat wil er de komende 15 jaar nog tot expressie komen? Ik geloof namelijk dat mijn leven zich ontvouwt volgens een innerlijk plan, en het enige wat ik hoef te doen is me daarop af te stemmen.
  
Afgestemd op de dirigent
Een wat oubollige tegelwijsheid zegt: “Van het concert des levens krijgt niemand een program”. Nou, mijn ervaring is dat het programma er wel is, maar dat het ons in het dagelijkse leven slechts in kleine stukjes en beetjes onthuld wordt.

De grote lijnen van mijn 'concertprogramma' zijn mij trouwens al vroegtijdig onthuld. Toen ik 21 jaar oud was ben ik een keer naar een oude Indonesische waarzegster geweest. Zij voorspelde via haar geleidegeest een aantal belangrijke ontwikkelingen en gebeurtenissen in mijn leven die tot nu toe allemaal zijn uitgekomen! Zo voorspelde ze dat ik rond mijn 30ste een relatie zou krijgen met 'de vrouw van mijn leven'.

Een maand voordat ik 30 werd kreeg ik, tijdens mijn Reiki I cursus, een relatie met Arianne.
Wel vond ik het vreemd dat deze waarzegster zei dat ik rond mijn 45ste jaar een 'wijsheids'school zou hebben waarin ik met kinderen zou werken.
Nu zeg ik: natuurlijk, dat is de Innerlijk Kind opleiding!

Zo voorspelde ze ook dat ik van 'handoplegging' mijn beroep zou maken toen niemand in Nederland nog van Reiki had gehoord. Ook werd mij nadrukkelijk verteld dat alles wat ik nodig had voor mijn spiritualiteit heel dichtbij zou zijn en dat ik daarvoor niet naar verre landen hoefde. Ik had de hint niet door dus het jaar daarop vertrok ik naar India en kwam met een nare darmkwaal terug.

Zo heb ik wel vaker meegemaakt dat ik pas achteraf de signalen begreep die ik eerder niet had willen zien of horen. Mijn reis naar India bracht mij een pijnlijke deuk toe in mijn pas ontwikkelde, nogal arrogante spirituele ego. Daar bleek deze India reis heel geschikt voor. 12

Inmiddels ben ik beter in staat het verschil te voelen tussen de schrille eigenwijsheid van het ego of het weldadige gevoel van afgestemd zijn op de grote Dirigent – op dat wat de bedoeling is. In het eerste geval is er (innerlijke) strijd en inspanning. In het vertrouwend op de Dirigent, laatste geval blaas ik, zonder de partituur te kennen, mijn unieke partijtje mee, in harmonie met het grote orkest. Dan zit ik in 'the flow', en ook al werk ik hard, het voelt niet zo.

Zingeving
Een tijdje terug las ik in de krant over een Nederlander die workshops gaf over zingeving aan de rijken der aarde. Hij stelde ze onderstaande 3 'missie'vragen:

1. Wat zou je in je leven veranderen als je geen financiële beperkingen had omdat je bijvoorbeeld de loterij gewonnen had?
2. Hoe zou je je leven inrichten als je van je dokter te horen kreeg dat je – zonder ingrijpende gezondheidsproblemen – nog 10 tot 15 jaar te leven hebt? Zou je je leven rigoureus veranderen? Zijn er dingen die je absoluut nog wilt doen?
3. Je hebt nog 24 uur te leven. De vraag is niet te denken aan de dingen die je in het laatste etmaal zou willen doen, waar waarvan je spijt hebt dat je ze niet gedaan hebt.

Ik heb die 3 vragen voor mijzelf beantwoord en ben tevreden met hoe mijn leven nu is. Ik zou in vrede kunnen sterven, zonder spijt dat ik iets gemist had. Maar ik ben blij dat ik waarschijnlijk nog een tijdje hier mag rondlopen want aan sommige voorspellingen van het oude dametje ben ik nog niet toegekomen...

Ik zou op den duur nog wel een idyllische 2e plek in de Provence of Zuid-Spanje willen hebben waar we een deel van het jaar met fijne mensen door kunnen brengen. Of het zover komt? Ik hoef het nog niet te weten...... ik hoef alleen maar aandachtig te letten op de aanwijzingen van de dirigent.

Dick Nijssen (2001)
 

Mijn ex-guru was een celibataire monnik maar.....

Ik heb me wel eens afgevraagd hoe het is als je partner overlijdt en er na die tijd iemand contact met je opneemt die vertelt dat hij/zij jarenlang ook een intieme relatie met jouw partner heeft gehad. Het lijkt me dat het een enorme uitdaging is om je verleden dan niet helemaal te gaan herschrijven.

Mij is het niet op die manier overkomen maar niet lang geleden duwde een vriendin mij een boek in handen: 'Robes of silk, feet of clay' van Judith Bourque. Ik had Judith al eerder gezien in de film “David wants to fly”, over Maharishi Mahesh Yogi en de Transcendente Meditatie beweging. In die film vertelde ze dat ze naar Rishikesh, India was gegaan om meditatielerares te worden, eind 60'er jaren, kort nadat de Beatles daar bij Maharishi in retraite waren.

Ze schreef mooie gedichten die ze regelmatig voor mocht dragen – eerst waar iedereen bij zat, later een op een in Maharishi's privévertrek. Hoewel Maharishi de gelofte van kuisheid gedaan had, betastte en kuste hij haar en had seks met haar. Ze kreeg een intieme relatie met hem die maanden duurde.

Later ontdekte ze dat ze uit de gratie aan het raken was en Maharishi al weer intiem was geworden met twee nieuwe jonge vrouwen........ Een half mensenleven heeft ze haar ervaringen geheim gehouden. Pas nu, na zijn dood, voelde zij dat zij de waarheid naar buiten mocht brengen. Ze had een fascinerende droom waarin ze Maharishi in een donkere kast zag zitten en hij tegen haar zei: ”Waarom laat je me hier in het donker zitten?” Judith is tegenwoordig shamane en met wat hulp interpreteerde zij dit als: breng mijn daden in het licht, zoiets.

Ikzelf werd TM-lerares in 1972. Ik was een leuke, slanke meid met lang bruin haar. Ik studeerde bovendien, als westers meisje, Sanskriet, de oude, heilige taal van India. Toen ik aan de beurt was voor mijn privé-interview met Maharishi en ik voor hem, mijn vereerde guru, zat, sprak hij op een manier die mij verbaaste.

Hij, de ongenaakbare wijze die ik in een enorm grote zaal ergens voorop zag zitten op zijn bank, voelde nu heel dichtbij, heel persoonlijk. Alsof hij mijn vriendje was!
Ik kreeg een uitnodiging om na de cursus langer te blijven om de Indiase Sanskrietgeleerden te ontmoeten die zouden komen.

Nee, ik heb geen seks met hem gehad. Ik had al een vriend die ook TM leraar was en daar aanwezig. Dat werd Maharishi al snel duidelijk.

Wel was Maharishi aanvankelijk heel aardig tegen mij en mocht ik later met mijn gezin bij hem komen wonen in zijn hoofdkwartier in Seelisberg, Zwitserland.
Maar ook ik raakte uit de gratie, vooral omdat ik weigerde mijn eigenheid op te geven.
Hij noemde mij 'eigenzinnig'.

Probeer je niet op de een of andere manier je oude (spirituele) liefdes altijd nog een hand boven het hoofd te houden? Ik zei, toen ik de TM-beweging vaarwel had gezegd, vaak: hij heeft een grote affiniteit met macht en geld maar een ding moet je wel zeggen: er is nooit één gerucht geweest over seks met leerlingen. (Die van Maharishi en Mia Farrow had ik verdrongen…..)

Nu wel dus, en ik heb geen enkele gedachte dat wat Judith in haar boek verteld, niet waar zou zijn. Ik heb ook persoonlijk contact met Judith gehad.

Wat heeft dit voor mij gedaan? Aanvankelijk verdiepte het mijn gedesillusioneerd zijn nog meer – ook dit nog! Ook al ligt mijn TM-tijd ver achter mij (ik distanciëerde mij al in 1986).

Nu denk ik eerder: er zijn nu eenmaal krachten in een mens die wij niet zo maar terzijde kunnen schuiven. Een totale kuisheidsgelofte is tegen de menselijke natuur.

Ik houd tegenwoordig van de heel andere visie op spiritualiteit die Hal en Sidra Stone bieden met hun Voice Dialogue methode. Wij hebben verschillende ikken, zeggen zij, die verschillende behoeftes van ons vertegenwoordigen en je kunt ikken niet zo maar verstoten – dan worden ze 'demonisch', hun kracht wordt negatief en ze worden daardoor juist meer krachtig. Mensen projecteren hun verstoten ikken op andere mensen en gaan ze daar vervolgens bestrijden.

Hal & Sidra verwijzen vaak naar de oude Grieken die voor alles een god hadden en ze allemaal eerden. Ze hadden vaak een straat waar tempel naast tempel stond: je kon ze allemaal langslopen en ze eren: de god van de rede, van de roes, de god van de vruchtbaarheid......

Terugkerend naar mijn ex-guru: het enige dat mis met hem was, en zelfs dat niet echt, is dat hij een illusie voortoverde van verlichte perfectie die niet realistisch was en waar Perfectie is een mentaal idee, geen haalbare werkelijkheid.

Het boek van Judith Bourque is te bestellen via haar website www.robesofsilkfeetofclay.com

Hal en Sidra Stone schreven een aantal prachtige boeken over Voice Dialogue. Een goed boek om mee te beginnen is: 'Thuiskomen in jezelf'. 

(Arianne Groeneveld, 2012)
 

Een zomer die een familie opstelling werd

Hebben jullie een goede zomer gehad? Mijn zomer was nogal ongewoon.

Ooit, toen ik 17 was, besloot ik dat ik geen familie meer nodig had. Wat moest ik met mijn Gereformeerde familie die toch maar oordelen over mij had? En wie ik zelf niet losliet, liet mij los: mijn enige broer emigreerde ook nog eens naar Nieuw Zeeland.

Ik had ruimte voor mezelf nodig, los van die achterban. Ik wilde vrij zijn en begon alleen, en soms met wisselende spirituele familie die het leven me steeds weer aanreikte, aan een 40 jaar durende spirituele zoektocht.

Deze zomer vond de liefdevolle stroom van het leven schijnbaar dat ik weer met mijn familie verenigd mocht worden. Mijn broer kwam over uit Nieuw Zeeland en zijn nieuwe Indonesische vrouw wilde de familie ontmoeten! Of ik misschien een familiereunie kon organiseren op het Centrum?

Na wat aarzeling dacht ik, ach, waarom niet? Maar zouden ze na 40 jaar nauwelijks contact wel naar mij toe willen komen?

Ongelooflijk maar waar, ze kwamen allemaal naar Heerde. En zo zat, op het enige weekend in het jaar dat er geen cursus op het Centrum was, nota bene op de laatste droge dag in augustus, een rijke verzameling neven en nichten voor mijn Reikigebouwtje in de boomgaard. Even ogen uitwrijven hoor. Sommige neven en nichten had ik voor het laatst gezien toen ik 16 was!

En omdat ik het niet kon laten, vroeg ik hen om te delen hoe het met ze ging... Ze begrepen het wel, dat was natuurlijk wat ik altijd daar in die boomgaard deed met mijn groepen. Ze hadden er de site al op nagekeken.

En ze vonden het wel leuk ook, met elkaar te delen hoe het met ze was.

Mijn Indonesische schoonzus liep er opgetogen tussendoor met haar kunstig gedrapeerde moslim hoofddoek op. (Van alle mensen die ik ken lijkt ze het meest op Byron Katie – zo'n overgave aan wat is, van moment tot moment. Bij haar heet het alleen Allah's wil.)

En hoewel ik altijd dik tevreden ben geweest met mijn spirituele familie, legde het voelen van mijn verwantschap met al deze bloedfamilie plotseling een extra warm tapijt onder mijn bestaan. Ik voelde het warme, zorgzame hart van het leven zelf in mijn familieleden kloppen en voelde dat mijn levensbasis completer werd door hen te erkennen als een deel van mij. Heel apart, zoiets als een familie-opstelling.

Mijn bloedfamilie heeft inmiddels weer plaatsgemaakt voor de vertrouwde spirituele familie van mijn Reiki-opleidingen.

Ik ga er weer voor, maar voel nog steeds dat zachte 'Groene veldje' onder mijn voeten.....

(Arianne Groeneveld, 2006)
 

Mijn verleden is niet meer wat het is geweest!

Ik heb een aantal herinneringen aan de tijd dat ik 2 jaar oud was. Tenminste, dat dacht ik altijd. Tot ik las dat wetenschappers ontdekt hebben dat als er een herinnering bovenkomt, we die herinnering meteen opnieuw opslaan met de gevoelens en gedachten die we er op dat moment bij hebben.

Dus als ik een herinnering oproep van hoe ik als 2-jarige in het ziekenhuis een narcosekapje met ether op mijn gezicht gedrukt krijg,  waarna alles wit wordt, dan is mijn herinnering veranderd door alle keren dat ik eraan gedacht heb en vooral hoe ik eraan gedacht heb. Ook dat mijn moeder mij vertelde dat ze mij moest vasthouden terwijl de narcose werd toegediend, maar dat ze zelf door de etherdampen ook bijna van haar stokje ging waarna ze haar, met mij op schoot, de ziekenhuistuin in moesten rijden om weer bij te komen. Ook dat is deel uit gaan maken van mijn 'herinnering'.

Van dit idee werd ik eerst niet blij. Ik heb blijkbaar geen authentieke herinneringen aan die tijd. Tegelijkertijd is dit eigenlijk goed nieuws want hier wordt weer op een nieuwe manier bevestigd dat 'het verleden niet bestaat', behalve in ons hoofd. En zelfs daar is het verleden niet meer wat het is geweest. Het wordt telkens weer opnieuw gevormd in ons geheugen vanuit wat we op dat moment denken, voelen en zijn.

Waarom herbelevingstherapieën wel/niet werken
Wat dit nieuws écht goed maakt is dat het een verklaring geeft waarom 'herbelevingstherapieën' wel of niet werken. Ik hoor de laatste jaren heel wat succesverhalen over een nog prille loot aan de therapiestam: EMDR.

Bij EMDR wordt je gevraagd een traumatische ervaring her te beleven. Krijg je dan tegelijkertijd een afleidende taak, zoals het luisteren naar afwisselende klikken in een koptelefoon, dan belast je het werkgeheugen waardoor er minder capaciteit beschikbaar is voor de herinnering en de herinnering minder levendig wordt dan ze daarvoor was.
De nieuwe, vervaagde herinnering wordt opgeslagen en de volgende keer dat je eraan denkt is ze minder traumatisch.

Waar EMDR de herinnering doet vervagen bij de heropslag, bewerkstelligen andere therapieën een positieve heropslag.

Neem het Innerlijk Kindwerk: iemand komt in contact met een heel pijnlijke herinnering en mag die helemaal doorvoelen. Tegelijkertijd wordt de persoon in het hier-en-nu gehouden via liefdevolle aanraking, oogcontact en woorden van liefde en waarheid. Gevolg: de volgende keer is die pijnlijke herinnering verzacht door de liefde die er de laatste keer in werd 'bijgemengd'.

Nooit verdwijnen in oude pijn
Nu wordt gelijk ook duidelijk dat je iemand nooit moet toestaan te 'verdwijnen' in oude pijn. Dan recycle je alleen oude emoties en kunnen ze door heropslag van weer een nare ervaring nog dieper ingriffen. Wat ik in zo'n geval doe, is ze bijna dwingen om in verbinding met mij te blijven terwijl ik ze tegelijkertijd ruimte geef om hun pijn totaal te ervaren. In het empathische contact dat er dan is, ontstaat er een diep besef dat de pijn die ze ervaren oud is en dat in het hier-en-nu alles oké is.

Wat heel bepalend is of een heropslag positief of negatief uitpakt, is welke overtuiging je aan de herinnering vastplakt. Een cursiste vertelde mij dat ze in haar jeugd in alle argeloosheid met haar broer seksuele ervaringen had opgedaan die ze beiden prettig hadden gevonden totdat ze zo oud werd dat ze ging denken 'dat dat nooit had mogen gebeuren.' Die overtuiging ging toen dat argeloze verleden bezoedelen.

Ook hier is goed nieuws aan verbonden want wat de negatieve kant op kan, kan ook de positieve kant op. The Work of Byron Katie, een methode om overtuigingen te onderzoeken, maakt hier slim gebruik van. “Mijn broer en ik hadden dat nooit mogen doen, is dat waar?” enz. Door deze overtuiging te onderzoeken en om te keren ontstaat er weer ruimte, waarheid. De waarheid is: we deden het, in alle onschuld, zonder enig idee van goed of fout. Zo raakt de herinnering weer bevrijd van schuld en pijn.

De Zijnsgerichte heropslag – werkelijke vrijheid
De Zijnsgerichte benadering houdt in dat je, vanuit de oordeelloze waarnemer in jezelf, herinneringen en gevoelens er helemaal laat zijn, precies zoals ze zich aandienen, zonder ze te veranderen en zonder er overtuigingen aan vast te plakken - zelfs geen positieve! Daardoor bevrijd je de herinnering van zijn emotionele lading.

Uiteindelijk onstaat er zo een verhalenvrije en dus emotievrije, schone heropslag van al je herinneringen. Je denkbeeldige verleden verliest daarmee zijn greep op het heden: je gaat ervaren wat werkelijke vrijheid inhoudt! Deze benadering is pas echt mogelijk wanneer je deze Zijnsdimensie leeft.

Terug naar mijn herinnering van het narcosekapje: jaren terug, toen in een meditatie ook alles wit werd en ik het gevoel kreeg op te lossen, riep dat een soortgelijke angst op als die ik ook als 2-jarige had gevoeld. Nu, zoveel bewerkingen later, is er alleen nog maar een neutrale herinnering aan een narcose-ervaring in een ge-update versie en is de angst zelf opgelost. Het leven is goed zonder een 'boeiend' verleden!

Dick Nijssen (2011)
 

Vergeving
Ik ken mensen die ondanks dat ze misbruikt zijn toch in staat zijn hun ouders te vergeven. Ik ken ook mensen die een tachtigjarige oorlog met hun ouders uitvechten over dingen waar van een ander zegt: 'Waar hebben we het hier nou over?

Zelfs na vele jaren therapie komen ze niet tot dat punt van innerlijke bevrijding dat vergeving heet. Het vermogen om te vergeven zit duidelijk niet iedereen in dezelfde mate ingebakken. Het is zoveel gemakkelijker in slachofferschap en wrok te blijven hangen, terwijl dat tegelijkertijd ons leven en dat van de mensen om ons heen zo kan verzieken.

Na 20 jaar Innerlijk Kindwerk aangeboden te hebben, heb ik wel meer zicht op wat er nodig is om tot dat punt te komen waarop je het Innerlijk Kindwerk achter je kan laten. Er is een bepaalde eerlijkheid en nederigheid voor nodig die met name ontstaat als je je eigen tekortkomingen steeds meer onder ogen durft zien. Zo gaan veel prille ouders met een wat mildere blik naar hun ouders kijken als ze ontdekken hoe ze het zelf onmogelijk allemaal goed kunnen doen naar hun eigen kinderen.

Vergeving wordt ook mogelijk als je ophoudt niet langer erkenning te willen krijgen voor wat jou 'is aangedaan' door de 'daders'. Ga jezelf de erkenning geven van de pijn en voor de tekorten die je met je meedraagt. Ga door je rouwproces heen voor alles wat er niet geweest is.

En tenslotte: wanneer er negatieve emoties opkomen, onderdruk ze niet - voel ze juist totaal - maar blijf af van het achterliggende slachtofferverhaal dat de brandstof vormt van jouw negatieve gevoelens. Ontwen jezelf geloof te hechten aan de ongezonde verhalen die je met je meedraagt. Zonder aandacht kwijnen ze weg en bloei jij op.    

Dick Nijssen (2011) 
 

De kracht van geloof en overtuigingen

Ik hoorde laatst over een ziekenhuisarts die een röntgenfoto van zijn longen liet maken. Daarop bleek een vlek op zijn longen zichtbaar te zijn, die hij direct herkende als longkanker. Deze arts stortte daardoor helemaal in en binnen 3 weken overleed hij! Toen zijn collega's na zijn dood zijn spreekkamer ontruimden kwamen ze een 20 jaar oude longfoto tegen van diezelfde arts. Daarop bleek al hetzelfde vlekje zichtbaar te zijn als op de recente röntgenfoto, een vlekje dat toen blijkbaar over het hoofd was gezien!

Dit is een schokkend voorbeeld van het nocebo effect. Het effect dat een negatieve overtuiging je ziek kan maken of zelfs kan doden. Artsen beseffen dat vaak niet. Hoe vaak heeft een patiënt niet te horen gekregen: 'U heeft nog ongeveer 3 maanden te leven' en hoe vaak heeft het onderbewuste van de patiënt zich daar ook keurig aan gehouden?
Dit zijn natuurlijk extreme voorbeelden maar ik durf te beweren dat we bijna allemaal in meer of mindere mate lijden aan het nocebo effect.

Hoeveel negatieve boodschappen hebben we in onze jeugd niet te horen gekregen? Hoe jonger we waren, des te meer we die geloofden. Die boodschappen zijn we ons veelal niet meer bewust, maar ze bepalen nog steeds hoe we naar ons zelf en de wereld om ons heen kijken. We zien en ervaren de wereld gekleurd door onze overtuigingen.
Vallen onze negatieve overtuigingen weg dan kunnen er werkelijk wonderen gebeuren!

Zo zijn er al heel wat 'spontane remissies' ontstaan (de term die artsen gebruiken als ze niet kunnen verklaren waarom sommige terminale patiënten toch blijken te genezen).

Uit onderzoek blijkt dat deze mensen, omdat ze toch niets meer te verliezen hadden, in staat waren om de onderliggende overtuigingen die ze ziek gemaakt hadden, los te laten. Ze gingen met volle teugen van het resterende leven genieten en deden geen concessies meer aan hun authenticiteit.
Berperkende overtuigingen loslaten is niet makkelijk omdat de manier waarop we ons leven hebben vormgegeven, de buitenwereld met de mensen daarin, een weerspiegeling zijn van onze binnenwereld met zijn overtuigingen. Een buitenwereld die jouw binnenwereld keer op keer bevestigt.

Daarom is het zo goed als mensen korte of langere tijd weggaan uit de omgeving die ze vastgepind houdt in hun oude manier van kijken en doen. Hoe vaak heb ik niet gehoord dat zelfs een interne Reiki- of meditatiecursus al in staat was om iemand te laten proeven van een leven in liefde en vrijheid: het begin van het einde van het geloof in negatieve overtuigingen.

Ik heb mij laten vertellen dat Jezus na zijn terugkeer uit India geen wonderen kon doen in de stad waarin hij was opgegroeid omdat iedereen hem daar zag vanuit zijn herinneringen aan hem uit het verleden. Pas bij mensen die hem konden zien met de ogen van Nu, kon hij uitgroeien tot een wonderdoener, de zoon van God, die hij in wezen was. Ik denk dat als we echt konden zien dat iedereen die we ontmoeten een zoon of dochter van God is, een wonderdoener, we het die ander ook mogelijk maken dat tot uitdrukking te brengen. Het is alleen maar ons onvermogen om elkaar echt te kunnen zien waardoor we elkaar kleiner houden dan we wezenlijk zijn.

Dick Nijssen (2010)

P.S. Hieronder heb ik een artikel geplaats wat in de Volkrant verschenen is over het placebo effect. De positieve tegenhanger van het nocebo effect. Erg de moeite waard om te lezen!
 

Volkskrant artikel: Het placebo effect

Ondanks het verzet van wetenschappers vindt gezondheidspsycholoog Jozien Bensing dat het placebo-effect, waarbij communicatie veel invloed heeft, een grotere rol moet gaan spelen in de gezondheidszorg....

Ze bezit een archief van ruim zestienduizend videobanden, dat internationaal vermaard is. Het zijn opnamen van artsen en hun patiënten in de spreekkamer. De eerste dateren van 1976, toen psychologiestudente Jozien Bensing (60) een baantje had bij het Nederlands Huisartsen Instituut in Utrecht. Daar onderzocht ze het effect van trainingen ter verbetering van de communicatie van huisartsen met hun patiënten.

Sindsdien heeft de huidige hoogleraar gezondheidspsychologie aan de Universiteit Utrecht haar levenswerk gemaakt van de invloed die deze communicatie heeft op patiënten, inclusief non-verbale communicatie en oogcontact. Daarvoor hebben Bensing en haar medewerkers tienduizenden uren video opgenomen, gecodeerd en gearchiveerd.

Toen Bensing eind 2006 voor haar onderzoek werd beloond met de Spinoza-prijs van NWO, heeft ze met dat geld haar onderzoek verlegd naar het placebo-effect. Daarover verschenen deze maand twee wetenschappelijke artikelen. 'Het placebo-effect wordt in wetenschappelijke kring altijd afgedaan als een storende factor, iets wat je bij studies zo veel mogelijk buiten de deur moet houden. Daarop zijn alle moderne klinische studies, bijvoorbeeld naar de werkzaamheid van geneesmiddelen, gebaseerd.

'Ik zou het willen omdraaien: het placebo-effect moet in de geneeskunde zo veel mogelijk worden versterkt. Het vergroot immers het succes van een behandeling. Pas de laatste jaren vindt die opvatting meer weerklank en word je, als je het over placebo hebt, niet direct in de hoek van de alternatieve genezers en kwakzalvers geplaatst. Dat komt door de toenemende wetenschappelijke kennis over het placebo-effect.'

Het placebo-effect heeft toch onmiskenbaar associaties met voodoo-priesters en medicijnmannen?
'Ja en nee. Placebo is van alle tijden en alle culturen. Toen artsen nog weinig behandelingen tot hun beschikking hadden, gaven ze hun patiënten maar een suikerpil of een injectie met zout. Puur om ze iets te bieden. Placebo is Latijn voor ik zal behagen. Artsen zaten met de handen in het haar.

Interessant is dat uit onderzoek blijkt dat veel van de behandelingen die in de geneeskunde worden toegepast als werkzame therapie, na enkele decennia terzijde worden geschoven omdat ze in feite een ordinaire placebo blijken te zijn. Sommige onderzoekers denken dat het daarbij om wel 80 procent gaat. 'Daar zijn sprekende voorbeelden van. Zoals een bepaalde operatie bij hartproblemen, die wereldwijd werd toegepast.

Toen men enkele jaren later een placebo-gecontroleerde studie met een nepoperatie uitvoerde, bleken patiënten daarmee sneller te herstellen. Het idee dat een behandeling werkt, verschuift met de ontwikkeling van de wetenschap. De schijnbare hardheid daarvan is tijdgebonden.

'Het placebo-effect is echter constant en robuust. Henry Beecher, een Amerikaanse anesthesioloog die in de Tweede Wereldoorlog gewonde soldaten aan het Afrikaanse front behandelde, beschreef hoe, toen de morfine op was, een praatje van de verpleegkundige en een zoutinjectie ertoe leidden dat soldaten operaties ondergingen zonder pijnstillers.

Ik als psycholoog zou dan onmiddellijk willen onderzoeken hoe dat kan. Welke mechanismen bewerkstelligen dat mensen denken dat ze verdoofd zijn terwijl dat niet het geval is, en operaties kunnen doorstaan die gewoonlijk helse pijnen veroorzaken?

'Maar medicus Beecher sloeg een andere weg in en constateerde dat als dit fenomeen bestaat, deze effecten gescheiden moeten blijven van de werkzame effecten van bijvoorbeeld een medicijn. Zijn bevindingen hebben geleid tot de huidige standaard van randomized clinical trials, waarbij patiënten volgens het lot worden toegewezen aan een behandel- of een controlegroep. Daarbij wordt gecorrigeerd voor een mogelijk placebo-effect van de behandeling, zodat deze onbedoelde effecten niet worden meegenomen.'

Dat is toch een goede ontwikkeling geweest, want nu weten we dat sommige medicijnen niet of nauwelijks beter werken dan een placebo.
'Dat is ook goed, en ik juich deze evidence based geneeskunde ook toe. Maar tegelijkertijd is dat andere interessante effect volledig uit beeld geraakt. Het is zelfs enigszins besmet, want je krijgt niet snel geld voor onderzoek ernaar. En dat terwijl het werkzame effect van veel behandelingen angstaanjagend laag is.

Volgens meta-analyses blijkt het placebo-effect van antidepressiva rond 50 procent te liggen. Het natuurlijke verloop – ziekten gaan immers ook vanzelf over – ligt op 25 procent, en de werking van het geneesmiddel zelf is zelfs vaak minder dan 25 procent.

'Het is niet alleen interessant dat het placebo-effect dikwijls groter is dan het effect van de behandeling, maar ook dat het placebo-effect lijkt toe te nemen. Door de verwetenschappelijking van de geneeskunde hebben mensen daar zoveel vertrouwen in, dat het placebo-effect van niet-werkzame behandelingen is toegenomen. Mij dunkt dat het toch de moeite waard is te onderzoeken hoe je zo'n geweldig groot effect in de geneeskunde kunt gebruiken om patiënten beter te behandelen.'

U wilt toch niet beweren dat de helft van de kankerpatiënten geneest door een placebo-effect?
'Absoluut niet. Kanker, een gebroken been, diabetes, daar zijn effectieve therapieën voor nodig. Het effect van placebo is vooral te vinden bij de symptomen van een ziekte, niet bij de progressie van de ziekte.

Je geneest kanker niet met een placebo, maar wel kun je er de bijkomende symptomen mee terugdringen en daarmee de kwaliteit van leven verbeteren. Het zijn juist de symptomen waar mensen last van hebben. Zoals pijn, motorische stoornissen bij Parkinson, depressie, angst- en stemmingsstoornissen, verkoudheid en infecties. Daar kan het placebo-effect juist bij helpen. Maar je moet geen kwakzalver worden.

'Uit mijn onderzoek naar communicatie blijkt dat patiënten het belangrijk vinden als hun arts empathie heeft, belangstelling toont, hen serieus neemt en de mogelijkheid geeft hun verhaal te vertellen. We hebben op video's gezien hoe 'dodelijk' het kan zijn als een dokter naar z'n stethoscoop grijpt net nadat hij een vraag heeft gesteld, of op z'n horloge kijkt. Dan legt de patiënt de handen in de schoot en laat het hoofd hangen.

Als mensen mij vragen of de alternatieve geneeswijze werkt, dan zeg ik ja! Niet omdat ze altijd een werkzame behandeling biedt, maar wel omdat ze optimaal gebruik maakt van het placebo-effect door het geven van aandacht en tijd aan patiënten.'

Kan de reguliere gezondheidszorg daar wat van leren?
'Zeker! Door tijdgebrek vanwege efficiëntie-eisen en de financieringsstructuur van de zorg hebben dokters minder aandacht voor de bejegening. Terwijl ik ervan overtuigd ben dat het succes van de zorg veel groter zou zijn dan nu als die empathische bejegening de kern van de gezondheidszorg zou worden.

De commissie-Biesheuvel, die adviseerde over de zorg, noemde dit vijftien jaar geleden al het 'kijk- en luistergeld' dat dokters voor hun patiënten zouden moeten krijgen, maar het tegenovergestelde is gebeurd. Placebo gaat niet om het voorschrijven van een neppil of een nepbehandeling, maar om het geven van aandacht en het wekken van vertrouwen.

'Het interessante is dat er door de verbeterde beeldvormende technieken voor de hersenen steeds meer bewijs is voor een biologisch werkingsmechanisme van het placebo-effect. Een van die mechanismen is de aloude conditionering, zoals Pavlovs hond, die maagzuur produceerde bij het luiden van de etensbel.

Een ander mechanisme heeft te maken met iemands verwachting. Zo blijkt een pijnstiller die met een positief praatje over het effect door een verpleegkundige wordt gegeven, veel effectiever en sneller te werken dan bij toediening door een computergestuurd pompje.

'Omgekeerd, als de verpleegkundige net doet of zij de morfine afzet, krijgen patiënten opeens meer pijn. Het interessante is dat met beeldvormende technieken als MRI en PET zowel bij het praatje als bij de toediening van de pijnstiller dezelfde hersengebieden geactiveerd raken en in beide gevallen de neurotransmitter dopamine wordt aangemaakt. Iets vergelijkbaars zie je ook als mensen met stress op hun gemak worden gesteld door bijvoorbeeld een dokter.'

Er zijn genoeg artsen die dit als luxe beschouwen en zich louter concentreren op de aandoening.
'Daar verzet ik mij tegen. Bij het placebo-effect gaat het om de manier waarop een medische behandeling wordt toegepast. Dat kan veel effect hebben, positief en negatief. Uit de literatuur blijkt dat de communicatie tussen arts en patiënt daarbij het meest krachtig is. Dat moet onderdeel zijn van de medische bagage, van de richtlijnen. Als je weet dat je daarmee aantoonbaar effect sorteert bij je patiënten, zou je als arts toch wel gek zijn om dat te laten liggen?

Als patiënt zou ik ook geen neppil willen, maar wel dat mijn arts gebruik zou maken van de kennis over het placebo-effect om mij optimaal te behandelen, zodat dit het meeste effect sorteert. 'Hoe communicatie het effect van behandelingen kan vergroten, onderzoeken wij nu in een laboratoriumsituatie. Ik hoop dat dit bijdraagt aan de verbetering van de gezondheidszorg.'

Volkskrant, 2010
 

Bezieling

Een tijdje terug zei iemand die mijn leven goed kent tegen mij: "Ik zou helemaal gek worden als ik zoals jullie zou moeten leven, die 100.000 dingen van het runnen van zo'n centrum, het gebrek aan privacy en al die drukte". Ze had waarschijnlijk gelijk. Zij zou gek worden. Ik niet. Ik zou gek worden van een baan bij een baas waar ik 40 uur per week ongeïnspireerd werk zou doen. Ik had de mazzel dat ik daar op mijn twintigste al achter kwam en het roer toen durfde omgooien.

Inmiddels hebben Arianne en ik Helios alweer zo'n 22 jaar. Alhoewel het eerder voelt dat Helios ons heeft. En dat bedoel ik op een positieve manier. Helios is groter dan wij tweeën, en wij voelen ons dan ook in dienst van iets dat groter is dan onszelf. Wij dragen Helios en voelen ons op onze beurt ook weer gedragen.

Intensief cursussen geven zoals wij dat doen is een vorm van topsport bedrijven. Om dat op een goede manier te kunnen doen is het voor ons belangrijk om regelmatig te voelen of onze bezieling er nog steeds in zit. Het oude gezegde 'kracht naar kruis' gaat namenlijk ook op in positieve zin. Als ik iets op mij neem waarin ik bezieling voel, iets wat mijn ziel dus graag wil, dan krijg ik daar energie voor. Ga ik dingen doen die niet (meer) bij mijn 'dharma' passen, mijn zielsbestemming, dan eindig ik in een burn-out. En dat luidt vrij nauw. Ook in het klein, zoals bij het schrijven van dit stukje. Want wanneer schrijf ik nog vanuit bezieling en wanneer sluipt het ego erin en wordt het 'mindfucken'?

Een bezield leven is in mijn beleving onlosmakelijk verbonden met vreugde, dankbaarheid en liefde. Zielekwaliteiten die zelfs voelbaar blijven tijdens tegenslag en pijn. Hier volgen een paar aanwijzingen om meer ziel in je leven te brengen die voor mij gewerkt hebben:

1. Voed je ziel door het gezelschap te zoeken van mensen die leven vanuit hun ziel. Neem tijd voor meditatie, Reiki, satsang of wat jou maar helpt om meer te gaan leven vanuit je zielefrequentie. Ik noem het frequentie omdat je je er net zoals bij een radio op kunt afstemmen - niet altijd gemakkelijk omdat de rest van de wereld over het algemeen niet is afgestemd op de ego-frequentie.

2. Maak jezelf niet tot eindpunt van je handelingen. De kosmische energie- en vreugdekraan gaat pas echt open als je een niet ik-gericht leven leidt. Geluk en energie moeten kunnen doorstromen, door niet jezelf tot einddoel te maken, maar dienstbaar te zijn aan jezelf én anderen.

3. Laat je niet leiden door je hoofd of door de verwachtingen van de buitenwereld. Maar vertrouw ook niet blind op het 'New Age' kompas van 'het voelt goed' of 'het voelt niet goed'. Hoe vaak denken 'spirituele' mensen niet dat iets niet de bedoeling is omdat het niet goed voelt. De weerstand die dan gevoeld wordt kan heel goed voortkomen uit een oud, emotioneel geladen plaatje dat ongemerkt over de situatie in het hier en nu geprojecteerd wordt. Daarom is het zo belangrijk om alle plaatjes die je waarneming vervormen te gaan zien voor wat ze zijn: oud. The Work van Byron Katie is een radikale manier om al die vertroebelende plaatjes en verhalen op te lossen in het licht van de waarheid.

4. Durf te leven vanuit niet-weten. Blijf innerlijk af van alle vooropgezette ideeën. Wees onbevangen als een kind. Schep stilte en ruimte in jezelf zodat je de subtiele stem van je intuïtie kunt horen, niet overschreeuwd door de ego-stemmetjes in je hoofd.

5. Vraag jezelf niet af: 'Wat wil ik?' maar 'Wat is nú aan de orde?', 'Wat is nú de bedoeling?' Ontwikkel daarbij de discipline om zowel innerlijk als uiterlijk af te blijven van wat nu niet aan de orde is.

6. En tenslotte: Neem het leven zoals het komt. Ego is simpelweg een ander woord voor weerstand. Laat je weerstand vallen en omhels wat Is!

Dick Nijssen (2008)
 

Het belang van delen

Door de jaren heen ben ik er steeds meer van overtuigd geraakt dat het, om dingen op te lossen en helderheid in jezelf te krijgen, belangrijk is om zo af en toe te 'delen'. Vooral als je, op weg naar thuiskomen in jezelf, veel in jezelf tegenkomt als angsten, emotionele pijn en boosheid.

Door wat er in je omgaat te delen met een ander, schep je nieuwe ruimte in jezelf. Energetisch spreid je de emoties, die eerst in jezelf samengepakt zaten, uit. Je brengt ze naar buiten, in het licht, en door de aandacht van de ander wordt wat je deelt omspoeld met liefdevolle energie. Je angst of pijn wordt door aandacht als het ware gemasseerd, en voelt na het delen beslist anders. Het is vaak alsof je er zelf ook liefdevoller naar kunt kijken, als een ander dat doet. Ook fijne ervaringen krijgen meer een plek in jezelf als je ze deelt.

In dit stukje wil ik graag mijn ervaringen hierin met jullie delen. Hiermee geef ik jullie ook een stukje van mezelf, want ik heb me de laatste jaren met hart en ziel bezig gehouden met 'bevrijdende communicatie' in tegenstelling tot 'verstarrende communicatie', zowel in mijn privéleven als in mijn groepen.

Ik wil jullie ook steeds aangeven, waarin wat ik delen noem, verschilt van veel voorkomende, niet werkende communicatie . 

Emotioneel verbonden
Delen betekent: iets vertellen aan een ander op een emotioneel verbonden manier, met het doel licht en helderheid te krijgen in je levensproces. Emotioneel verbonden betekent: je vertelt niet de meest trieste dingen met een verstarde glimlach op je gezicht, maar je probeert de bijbehorende emoties (desnoods compleet met je weerstand ertegen) toe te laten.

Toelichting: 'met het doel licht en helderheid te krijgen' geeft een belangrijk verschil aan met die soorten communicatie, waarin iemand steeds weer hetzelfde herhaalt, klaagt, zeurt, eigen dingen stereotyp op de ander projecteert. De ander wil dan op den duur niet meer naar je luisteren, het bloed van jullie uitwisseling stroomt moeizaam door verkalkte communicatie -aderen.

"emotioneel verbonden": verstandelijke aftreksels van jouw emotionele proces zijn saai om naar te luisteren, ze missen de hartslag van jou. De aandacht van de ander zakt weg.

Soms zakt de anders aandacht weg juist als je bij je emoties komt, uit angst voor eigen gevoel van de luisteraar. Dan moet je voorlopig een ander deelmaatje zoeken...

Waarom troost en advies niet altijd zo liefdevol is als het lijkt
Wanneer je een moeilijk iets van jezelf deelt met een ander, is het belangrijk dat je gerespecteerd zult worden in wat je zegt. Dat de ander niet meteen je mededeling ontkracht door te zeggen dat hij het onzin vindt. Je moet er even helemaal mogen zijn.

Iedereen houdt er een eigen werkelijkheid op na, die maar gedeeltelijk samenvalt met die van een ander. Er is geen één waarheid, wij hebben er allemaal één in pacht, onze eigen, die we in vele jaren hebben opgebouwd. Het kan heel pijnlijk zijn wanneer iemand jouw waarheid zo maar wegvaagt.

Ook is het wezenlijk dat de ander je niet gelijk dichtmetselt met troost of overlaadt met advies.

Troost en advies ziet er aan de buitenkant uit als liefdevolle hulp, maar staat gelijk aan een prop in je mond stoppen. Het kan voortkomen uit de angst van de ander om door jouw ellende te worden meegesleept. Maar wat heb je aan troost, als je nog niet eens je totale gevoel hebt kunnen voelen?

Wat heb je aan advies voordat je echt gehoord bent? Je moet even de ruimte krijgen om contact te maken met je gevoelens en je te uiten.

De meeste van ons (ik ook) zijn opgegroeid met slechte communicatiegewoonten. Gesprekken waarin de sprekers niet luisteren, maar wachten totdat de ander uitgesproken is zodat ze zelf kunnen spreken. Gesprekken op momenten waarop niet echt diep op het onderwerp ingegaan kan worden, en dan toch samen geen kwaliteitstijd reserveren voor iets beters. Voortdurende wisseling van onderwerp, generalisaties en dooddoeners maken dat er nooit dieper gegaan kan worden.

Hierdoor geloof je niet echt meer in de mogelijkheid van fijne gesprekken en omdat je je verhaal toch zo af en toe kwijt wilt drop je het zo maar ergens, verkeerde tijd, verkeerde persoon, en ben je vervolgens gefrustreerd omdat het niet aankomt!

Hoe bouw je jezelf en je partner/vrienden om tot een zinvol communicerend mens? Mijn eigen ervaring is, met veel oefenen, vallen en opstaan, en met bepaalde hulp 'structuren'.

Ik bied jullie hieronder een paar van mijn hulpstructuren aan.

Delen met OH
Een goede, eigenlijk fantastische hulp bij het delen zijn de "OH kaarten". 84 suggestieve beeld- en woordkaarten die op elkaar passen. Je kiest er blind twee uit, en gaat dan delen met de kaartkombinatie als uitgangspunt. Respect voor de werkelijkheid van de ander is regel in het spelen met OH. De OH kaarten helpen om dieper te gaan, voorbij je bewuste grenzen naar diepere lagen te duiken.

Deelsessie
Investeer in je deelsessie. Zoek iemand, die je vertrouwt en die echt gemotiveerd is om met je te delen. Iemand die net als jij wil oefenen in echte communicatie, en het niet erg vind dat er eerst spelregels bij nodig zijn.

Ga niet op je bankstel zitten alsof je bij elkaar op visite bent, omdat dan het gevaar groter is dat je in de oude gewoonte terecht komt van onverbonden, van de hak op de tak 'praten over'. Ga liever recht tegenover elkaar zitten, als symbool voor eerlijkheid en directheid, bijvoorbeeld op 2 kussens op de grond of op twee stoelen op een rustige plek.

Deel om beurten. Wie begint sluit de ogen en voelt rustig in zichzelf, wat spontaan boven komt. Verbind je met je emoties, laat je tranen of je boosheid er ook zijn. Zeg 'ik', als je het over jezelf hebt, en niet 'je' - voel hoe je je delen afstandelijk maakt als je 'je' zegt over jezelf.

De ander luistert alleen maar, legt waar nodig een Reikihand op je en stimuleert je om gerust je emoties de vrije loop te laten. Vragen van de ander hebben alleen tot doel, je te stimuleren dieper te gaan.

Jullie kunnen een bepaalde tijd afspreken, ieder 10 minuten bijvoorbeeld. Als toehoorder is het belangrijk de ander aan het einde te waarderen en te danken, en te vertellen wat jou getroffen heeft. Als je dat niet doet, valt de ander, nadat hij zoveel persoonlijks heeft verteld, in een energetisch gat. Het is belangrijk te worden ontvangen ndat je je zo bloot gegeven hebt.

Nadat de ene is geweest, kun je even pauzeren zodat er weer nieuwe ruimte kan ontstaan. Daarna wissel je van rol. Dat is best belangrijk! Een band groeit, doordat er voor beiden ruimte is, en niet steeds voor de meest vragende, die de meeste problemen heeft.

't Klinkt simpel, besef ik,  maar probeer het maar eens uit. Oude gewoonten griffen zich diep in je in, ook al wil je ze niet meer. Wij zullen er samen ons best voor moeten doen, denk ik, om onze communicatie  bevrijdend te maken.

Arianne Groeneveld (1995)
 

De ont-dekkingsreis

"Ken jezelf" stond er boven de Griekse tempel van Delphi. Twee woorden slechts, maar ze staan voor de grootste taak, de grootste ontdekkingstocht die we in een mensenleven kunnen ondernemen. Voordat je aan die ontdekkingstocht begint is het leven relatief simpel, je ziet alleen dat wat je wilt zien, en dat is vooral de buitenwereld.

Dan komt er een crisis in je leven en je leert Reiki of je gaat mediteren. Je gaat dieper kijken, de ontdekkingstocht is begonnen. Ont-dekken, je dekt dat wat er te zien/te voelen is niet langer meer af. Je durft meer te zien, en daarmee is de wereld en jijzelf niet meer zoals die was, en hij wordt ook nooit meer hetzelfde.

Laag na laag ont-dek je bij jezelf, alsof je een ui aan het afpellen bent. En net zoals bij het afpellen van een ui kunnen er in dat proces soms heel wat tranen vloeien. Soms denk je dan: "Waar ben ik in Godsnaam aan begonnen. Ik voel me in het proces van ont-dekken en laten ont-dekken soms zo naakt en kwetsbaar. Dat leventje dat ik had voordat ik aan die ont-dekkingstocht begon had toch ook wel wat. Alles was toen op een bepaalde manier nog zo simpel."

Dan kom je op een dag op een diepere laag uit waar je ervaart dat je inderdaad in Gods naam eraan begonnen bent. Verder en verder ont-dek je jezelf en je komt steeds naakter te staan. Waar eerst die naaktheid nog schaamte opriep, ga je nu steeds meer genieten van die naaktheid.

Je voelt zoveel meer ruimte en bewegingsvrijheid zonder bedekking. Je voelt je op een nieuwe manier heel krachtig, je hebt namelijk in je naaktheid niets meer te verbergen of te verliezen. Je naaktheid voelt nu aan als zuiverheid. Alles van jou mag er zijn, en alles kan je voelen, alles mag stromen in het directe huidkontakt met de buitenwereld.

Dick Nijssen (1994)
 

Loving each other

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij adviezen te geven
dan doe je niet wat ik je vraag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij te vertellen
waaarom ik iets niet zo moet voelen
als ik het voel
dan neem jij mijn gevoelens niet serieus.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij denkt dat jij iets moet doen
om mijn probleem op te lossen
dan laat je mij in de steek
hoe vreemd dat ook mag lijken.

Misschien is dat de reden waarom
voor sommige mensen bidden werkt
omdat God niets terug zegt en hij
geen adviezen geeft of
probeert om de dingen voor je te regelen
Hij luistert alleen maar en vertrouwt
erop dat je er zelf wel uitkomt.

Dus, alsjeblieft, luister alleen
maar naar me en probeer me te
begrijpen
En als je wilt praten
wacht dan even en ik beloof je
dat ik op mijn beurt naar jou
zal luisteren.

Gedicht van Buscaglia